Günlük Piyasa Bülteni

Güncel Piyasa ve Döviz Haberleri 23/07/2025 - Çarşamba

• TCMB’nin bu hafta Perşembe günü sonuçlanacak olağan PPK toplantısına yönelik iyimser beklentilerin, stopaj kararının ardından bir miktar törpülendiğini daha önce ifade etmiştik. Nitekim, nakit bütçede mevcut açığa karşı stopaj artışı bir maliye politikası tercihi olarak öne çıkarken, bu kararın bütçeye katkısı kadar, yan etkilerinin de fiyatlama davranışlarına yansımaya başladığını görüyoruz. Özellikle 19 Mart sonrası değişen siyasi iklimle birlikte, kısa vadeye daha fazla odaklanan veya uzun vadede risk primini önemseyen yatırımcılar açısından getirideki azalma, yeniden döviz tevdiat hesaplarına (DTH) yönelme riskini artırdı. Bu durum, TCMB'nin para politikasında daha temkinli bir patika izleyebileceği beklentisini güçlendirerek, TL ve TL cinsi varlıklarda geçen hafta bir miktar baskı oluşturdu. 
• Hatırlanacağı üzere, CHP Kurultayı'nın ertelenmesiyle birlikte TCMB'nin 350 baz puanlık faiz indirimi yapabileceği alan oluşmuş, bunun sonucunda tahvil ve bankacılık hisselerinde ciddi bir ralli yaşanmıştı. Ancak geçtiğimiz hafta bu coşkunun yerini sınırlı da olsa satış baskısı aldı. USDTRY kuru 40,40 seviyesine yükselirken, 2 yıl vadeli gösterge tahvil %41,13 seviyesine geldi. Borsa cephesinde ise bankacılık hisseleri haftayı %3'e yakın düşüşle tamamladı. 
• Küçük ama anlamlı bir not: Arjantin’de yıllık enflasyon, geçtiğimiz yıl haziran ayında %270’in üzerindeyken, bu yıl %34,9 seviyesine geriledi. Peki, Arjantin bu başarıyı neye borçlu? Cevap: Sıkı maliye politikası. Türkiye'de ise hâlen enflasyonla mücadelede tüm yük TCMB’nin omuzlarında kalmaya devam ediyor. Oysa Türkiye'nin en başarılı dezenflasyon dönemi, 2001 yılında Kemal Derviş'in öncülüğünde uygulanan ve güçlü faiz dışı fazla hedefleriyle desteklenen sıkı maliye politikası dönemi olduğunu bir kez daha hatırlayalım.
• Bugün gelinen noktada, ekonomi yönetimi hem yurt içi hem de yurt dışı yatırımcıları Türk Lirasında kalmaları adına ikna etmek için yüksek reel faiz sunarken (enflasyon %35, beklenti %30, politika faizi %46), bu politikaların reel sektör üzerinde ciddi tahribatlar yarattığını da göz ardı etmiyoruz. Faizlerin ekonomik aktiviteyi baskılamasıyla şirketlerin kâr edememesi, dolaylı olarak kamu maliyesine de yansıyor. Keza kârsız şirketlerden vergi toplanamayınca bütçe dengesi de bozuluyor.
• Bu bağlamda TCMB’nin bir ödünleşme (tradeoff) yaşadığını da söylemek mümkün: Yüksek reel faiz ile DTH’a yönelimi engellemeye çalışırken, diğer yandan ekonomik büyüme ve bütçe cephesinden gelen çatlak seslere de cevap vermeye çalışıyor. TCMB'den biz hâlen piyasa beklentisinin yoğunlaştığı 250 baz puan faiz indiriminin ötesinde bir hamle beklediğimizi de yeri gelmişken bir kez daha not etmiş olalım. Bütçe tarafında açıkların devam etmesi durumunda, stopaj oranlarında yeni artışların da gündeme gelme ihtimalini göz ardı etmiyoruz. Bu argümanın KKTC için de geçerli olduğunu not düşelim: Şu anda stopaj oranı TL mevduatta %15, döviz mevduatında ise %18 seviyesinde.
• Hafta içi tatil nedeniyle, TCMB ve BDDK'nın haftalık bültenleri Cuma günü açıklandı. Buna göre 11 Temmuz ile sona eren haftada parite etkisinden arındırılmış seriye göre toplam DTH, tüzel kişilerden kaynaklı bir şekilde 1,36 milyar dolar artış kaydetti. Hatırlanacağı üzere, bir önceki hafta ay ve dönem sonu nedeniyle tüzel cephede 3,6 milyar dolar azalma olmuştu; kuvvetle muhtemel azalan pozisyonun bir kısmı tekrar yerine konuldu. Yabancının menkul kıymet pozisyonu hisse senedinde 0,18 milyar dolar artış; tahvilde 0,49 milyar dolar azalış ve eurobondda ise 0,19 milyar dolar azalış sonucu toplam 0,5 milyar dolar azalış olarak dikkat çekti. BDDK tarafında KKM stoğu yavaşça azalmaya devam ederek dolar bazlı ana parası 13 milyar dolara kadar gerilerken, TL mevduatın toplam mevduat içinde payı %60 seviyesinin kıyısında kalmaya devam etti. En güncel verilere göre, TCMB'nin net yabancı para pozisyonu ise 17 Temmuz valörlü işlemlerde artı 34 milyar USD ile dört ayın zirvesini gördü. 
• Asya piyasaları ve Japon YEN'i, Japonya’daki seçimlerin hükûmet için olumsuz sonuçlanmasına rağmen önceden fiyatlanmış olması nedeniyle haftaya sakin başladı. Japonya'da Başbakan Ishiba'nın koalisyonu üst mecliste çoğunluğu kaybetse de görevde kalacağını açıklaması, piyasa tepkilerini sınırladı. Bu gelişme, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz artışı planlarını daha da ertelemesi beklentisini güçlendirdi. YEN dolar karşısında 148,50 seviyesine hafif güçlense de, geçen hafta gördüğü 3,5 ayın en düşük seviyesine yakın seyrini sürdürdü. Bu zayıf görünüm, yatırımcıların Japonya’nın mali görünümüne dair artan endişelerini de yansıttığını düşünüyoruz. 
• Hisse senetleri cephesinde ise, Asya'da gösterge endeks Nikkei tatil nedeniyle kapalı olsa da, vadeli işlemlerde hafif de olsa artılar göze çarpıyor. MSCI Asya-Pasifik endeksi yükselirken, ABD’de ise teknoloji devlerinin bilanço açıklamaları öncesi S&P500 ve Nasdaq vadeli işlemleri rekor seviyelerde hafif artış gösterdi. Alphabet, Tesla ve IBM gibi şirketlerin yanı sıra savunma sektöründen Lockheed Martin gibi isimlerin güçlü finansallar açıklaması bekleniyor. Hazine tahvilleri yatay seyrederken, FED üyeleri arasında faiz indirimi konusunda görüş ayrılıkları sürüyor. Bu sabah vadeli kontralara göre Eylül ayında faiz indirimi olasılığı %61, Ekim’de ise %80 olarak fiyatlanıyor.  
• Wall Street Journal (WSJ) haberine göre, Hazine Bakanı Bessent, FED başkanını kovmanın gereksiz olduğunu, bunun piyasaya zarar vereceğini ve görev süresinin dolmasını beklemenin daha doğru olacağını Trump'a anlattığı özel bir görüşme yaptı. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) bu hafta faizleri sabit tutması beklenirken EURUSD paritesi haftayı 1,16 seviyesinin hemen üzerinde tamamladı. Geçen hafta dolar cephesinde güçlenme emareleri ile EURUSD paritesine teknik mânâda yaklaşarak aşağıda 1,1560 seviyesini olası bir aşağı yönlü hareket için yakından takip almıştık. ECB kararı ardından yönünü netleşeceğini düşünüyoruz. Dolar cephesinde güçlenmeye imkân tanırken, altın ve gümüş yeni haftaya sırası ile 3,355 ve 38,30 dolar seviyelerinden bir tık da olsa yükselişle başladığını görüyoruz. Brent cinsi ham petrol ise 70 doların hemen altında yatay bir seyir izlemeye devam ettiğini görüyoruz. 
• Deloitte’nin yayınladığı son ankete göre, Birleşik Krallık’ta tüketici güveni neredeyse üç yılın en keskin düşüşünü yaşayarak ikinci çeyrekte %10,4 seviyesine geriledi. Endeks, bir önceki çeyreğe göre 2,6 puanlık düşüşle 2024’ün başından bu yana en düşük seviyeye indi. Bu düşüş, 2022’deki çift haneli enflasyon ve Liz Truss’un maliye politikalarının piyasalarda yarattığı sarsıntıdan bu yana kaydedilen ilk büyük gerileme olarak öne çıkıyor. Anket sonuçlarına göre, tüketiciler özellikle iş güvencesi ve gelir beklentileri konusunda daha karamsar hâle gelirken, yüksek yaşam maliyetleri ve borçlara ilişkin endişeler de hissiyatı olumsuz etkiliyor. Tıpkı EURUSD paritesinde olduğu üzere, kamu borcuna ilişkin endişeler, uzun vadeli devlet tahvillerinin getirilerinin artmaya devam etmesi ile GBPUSD paritesi için de aşağı yönlü beklentimizi koruyoruz. Bu minvalde, 1,3470 seviyesinin zarar kes kabul ederek kısa pozisyon deneyeceğiz (grafiğe bakınız).  
• ABD'nin kripto para düzenlemesi sektör üzerinde olumlu bir etki yaratırken, bitcoin geride bıraktığımız haftalarda beklediğimiz yukarı yönlü hareketi 113bin dolar üzerinde başlatarak 123bin dolar seviyesine kadar devam ettirdi. Geride bıraktığımız hafta ise daha yatay bir seyir izleyen bitcoinde 116bin dolar seviyesinin diplerine kadar olası geri çekilmeyi sağlıklı bir düzeltme olarak göreceğiz. 116bin dolar altında haftalık kapanış görmememiz durumunda yukarı yönlü beklentimizi korumaya devam edeceğiz. Ethereum ise 4,100 dolar seviyesinde bulunan ve iki kere test edilip kırmızı kart görülen teknik seviyeye doğru emin adımlarla ilerlediğini görüyoruz. Geçen hafta adeta şaha kalkan Ethereum %25 yükselirken, son dört haftada ise yükseliş %70'den fazla oldu! 
• Mali piyasaların gündeminde bugün Türkiye'de TCMB piyasa katılımcıları anketi ve merkezi yönetim borç stoku takip edilebilir.