Günlük Piyasa Bülteni

Güncel Piyasa ve Döviz Haberleri 30/05/2025 - Cuma

• Dün güne piyasalar, ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'nin Trump’ın acil durum yetkilerini aşarak anayasa dışı şekilde vergi uyguladığı yönündeki kararıyla artan risk iştahıyla başlamıştı. Ancak gün ilerledikçe bu iyimser hava hızla zayıfladı. Trump yönetiminin kararı temyize taşıyacağını açıklaması ve ABD-Çin ticaret müzakerelerinden gelen olumsuz sinyaller, sabahki kazanımların büyük kısmını geri aldırdı. Özellikle mahkeme kararının, Trump’ın Kurtuluş Günü tarifeleri adını verdiği ve başta Çin, Kanada ve Meksika’yı hedef alan yeni gümrük vergilerini durdurma riskini taşıması dikkat çekiciydi.
• Ancak bu gelişmenin hemen ardından devreye giren ABD Temyiz Mahkemesi, alt mahkemenin kararını askıya alarak tarifelerin geçici olarak yeniden yürürlüğe girmesine olanak sağladı. Trump, söz konusu kararı "ülkeyi tehdit eden korkunç bir karar" diyerek hedef aldı ve umudunu Yüksek Mahkeme’ye bağladığını belirtti. Giderek derinleşen bu hukukî ve politik belirsizlik ortamı, küresel piyasaların temkinli kalmasına neden olurken, ticaret müzakerelerinde ilerleme bekleyen ülkeleri de duraksattı. Oxford Research’ün hesaplamalarına göre, mahkeme iptali yürürlükte kalsaydı ABD'nin efektif tarife oranı %6’ya düşecekti. Fakat temyiz kararıyla bu oran şimdilik %15 seviyesinde korunuyor. Trump’ın politikaları, sektörler bazında ciddi maliyet artışlarına yol açarak şirketlere 34 milyar doların üzerinde bir yük bindirmiş durumda.
• Türkiye cephesinde ise TCMB'nin sıkı duruşuna paralel iş göre faiz oranı namıdiğer Türk Lirası Referans faiz oranı (TLREF) %48,99 seviyesinde kalmaya dün de devam etti. CDS risk primi artan dedikodu kazanına paralel 320 baz puan seviyesine yükselirken, hisse senetlerinde düşüş her ne kadar sınırlı kalsa da, son beş gündür ana endeks mütemadiyen gerilemeye devam etti. 28 Mayıs valörlü işlemlerinde TCMB'nin net yabancı para pozisyonu bir önceki gün kaydettiği keskin düşüş ardından yaklaşık 1,4 milyar dolar daha iyileşerek manşet rakamı 21,8 milyar dolar seviyesine taşıdı. USDTRY kurunda uzun bir süredir TCMB'nin kontrolünde ve reel değerlenmeye de fırsat sunan bebek adımları tarzında yükselişin son günlerde biraz ivme kazandığını görüyoruz. Dün 39,1 seviyesinin üzerine yerleşen kur, bugün hafta sonu fonlama etkisinin de yardımı ile ilk işlemlerde 39,24 seviyesine yükseldi.  
• Dün Goldman Sachs yayınladığı raporda, kurlarda son günlerdeki yükselişin ivmesine dikkat çekerken, rezervlerde erimenin çoğunlukla yabancı çıkışı ile tetiklenmesi ardından TCMB'nin carry trade kapsamında para girişlerini maliyetli olması nedeniyle istemediğini belirtti. Kurda yükseliş ivmesinin bebek adımlarının biraz ötesine geçebileceğini, dezeneflasyon sürecinin devam ettiğini, dolarizasyon tarafında mânânlı bir hareketin olmadığını, özel sektörün yatırımlarını hâlen TL'de tutmaya devam ettiğini, Türk Lirası tahvillerin ise alınabilir görüldüğünü yazdı. 
• Hazır TCMB'den söz etmişken, gelin hep beraber haftalık verilere de bakalım. 23 Mayıs ile sona eren haftada, yabancı yatırımcıların menkul kıymet pozisyonu iyileşmeye devam ettiğini görüyoruz. Şöyle ki, hisse senedi cephesinde anlamlı bir değişim olmasa da, tahvil ve eurobond cephesinde 0,3 milyar dolar kesin alım görüyoruz. Son üç haftanın bilançosu 2,7 milyar dolar artışa işaret ettiğinin de altını çizelim. Yabancının TL cinsi varlıklara ilgisi artarken, BDDK verisine göre bir nevi yabancı para enstrümanı olan KKM dâhil yabancı paranın toplam mevduat havuzundaki payı sınırlı da olsa yükselerek %41,5 seviyesine geldi. KKM stoğu kesintisiz bir şekilde azalmaya devam ederek toplam içinde payı %2,65'e kadar gerilerken, söz konusu haftada TL bakiyesi 11,4 milyar TL azaldı. TL'nin toplam mevduat havuzundaki payı ise yaklaşık %58,5. Öte yandan, TCMB verisine göre, yurtiçi yerleşiklerin parite etkisinden arındırılmış seriye göre döviz mevduatları (DTH) 1,3 milyar dolar azaldı. Azalmanın kompozisyonuna baktığımızda, 0,2 milyar doları gerçek kişilerden, 1,1 milyar doları ise tüzel kişilerden oldu. Yurtiçi yerleşiklerin dövize olan ilgisinin azalmaya devam ettiğini not etmemiz gerekiyor. 
• ABD ticaret mahkemesi, Trump’ın tarifeleri acil durum yasası kapsamında yetkisini aşarak uyguladığına hükmetmesi ardından sadece bir gün sonra, temyiz mahkemesi bu kararı askıya alarak tarifeleri geçici olarak yeniden yürürlüğe sokması ile hukukî belirsizliğin şimdilik Trump lehine çözülmüş  olduğunun altını çizmemiz gerekiyor. Haftanın ve ayın son iş gününe küresel piyasalar satıcılı bir seyirle başladığını görüyoruz. ABD borsaları dün geceyi sınırlı yükselişle tamamlaması ardından bu sabah vadeli işlemlerde kırmızı renk göze çarpıyor. Öte yandan, pasifiğin diğer ucunda da hâkim rengin kırmızı olduğunu görüyoruz. Japonya’nın Nikkei endeksi, güçlü YEN talebiyle birlikte %1,5 geriledi. ABD tahvil faizleri gerilerken, dolar bir miktar da olsa zayıfladı; dün yaşanan risk iştahı ise yerini yeniden belirsizliğe terk etti. 
• ABD Hazine Bakanı Bessent, Japonya heyetiyle görüşmelerin planlandığını, Çin’le ise müzakerelerin ise “biraz tıkandığını” söyledi. Trump, çoğu ülke için Kurtuluş Günü tarifelerini 90 günlüğüne askıya alırken bu süreçte bazı ikili anlaşmalar hedeflenmişti. Ancak İngiltere dışında somut bir anlaşmaya hâlen ulaşılamamış durumda . Bu gelişmeler, hem küresel ticaret akışında hem de piyasa fiyatlamalarında ciddi bir dalgalanma riskine işaret ediyor. 
• Bu sabah Japonya'nın başkenti Tokyo'da çekirdek enflasyon Mayıs ayında yıllık %3,6 artarak son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştığını görüyoruz. Özellikle gıda fiyatlarındaki ısrarlı artışın etkili olduğu bu yükseliş, Japonya Merkez Bankası (BOJ) üzerindeki faiz artırımı baskısını artırıyor. BOJ’un yakından izlediği, taze gıda ve yakıt hariç endeks de %3,3 artarak fiyat artışlarının tabana yayılmaya devam ettiğini gösterdi. Hizmet sektöründeki enflasyonun da %2,2’ye çıkması, şirketlerin artan işgücü maliyetlerini fiyatlara yansıttığını ortaya koyuyor. Bu gelişmeler, BOJ’un faiz artırımını beklenenden daha erken yapabileceği anlamına geldiğini düşünüyoruz. Öte yandan, yine Japonya'da, Nisan ayında fabrika üretiminde %0,9 oranında  düşüş, küresel talepteki zayıflamanın ve ABD’nin uyguladığı sert tarifelerin sanayi üzerindeki baskısını gözler önüne seriyor. BOJ, bir yandan fiyat istikrarını sağlama hedefini korurken, diğer yandan büyüme üzerindeki dış kaynaklı riskleri gözetmek zorunda! Faiz artırımının kaçınılmaz görünmesine paralel tahvil faizlerinin 2008 yılından bu yana en yüksek seviyeye yaklaştığını görüyoruz. Faiz artırımı, borç sorunu nedeniyle rahatsızlık yaratabilir!
• Geçen haftayı 3,356 dolar seviyesinden kapatan güvenli liman altının ons fiyatı, bu sabah yaşanan gelişmelere pek de tepki vermeyerek 3,295 dolar seviyesinden işlem görüyor. Fiat para sistemine baş kaldıran direnişin parası bitcoin de benzer bir şekilde 106bin dolar seviyesine gerileyerek olumsuz havaya ayak uydurduğunu görüyoruz. Dün sabah saatlerinde mahkeme kararı ile artan risk iştahı, son aylarda hırpalanan doların da toparlanmasına neden olmuştu. Dün 1,12 seviyesinin diplerine kadar gevşeyen EURUSD paritesi, bu sabah yeniden 1,1350 seviyesine toparlayrak gelişmelere dolar sat teması ile tepki verdi. Adeta küresel piyasaların tahterevalli misali inip çıktığını itiraf etmemiz gerekiyor. Mali piyasaları gündeminde bugün Türkiye cephesinde büyüme ve işsizlik oranı; yurt dışı cephede ise Almanya perakende satışlar ve TÜFE, ABD'de ise kişisel gelirler ve kişisel harcamalar verisi (PCE) ve çekirdek PCE büyük bir dikkatle takip edilecektir. ABD Chicago PMI ve ABD Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi de menüde yer alıyor. Herkese güzel bir hafta sonu dileriz.