Günlük Piyasa Bülteni

14/05/2019 – Salı

TCMB'nin ihtiyat akçesinin bütçeye aktarılacağı yönünde haber, TL ve TL cinsi varlıklar üzerinde satış baskısı kurdu

• Dün Reuters, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın, bütçenin daha fazla bozulmaması için TCMB’nin 40 milyar liralık ihtiyat akçesini merkezi yönetim bütçesine aktarmayı planladığını yayımladı. Reuters’a bilgi veren üst düzey ekonomi kaynağı, merkezi yönetim bütçesinde açığın şu anda öngörülenden daha fazla olduğu ve bütçenin desteklenmesi için böyle bir adımın atılmasının planlandığını kaydetti 
• İhtiyat akçesi, öngörülemeyen durumlara karşılık kardan ayrılan para niteliğini taşıyor. 2018 sonu itibarı ile TCMB bilançosunda ihtiyat akçesi 27,6 milyar TL olarak yer alırken, güncel rakamın ise 40 milyar TL düzeyinde olduğu görülüyor
• Adından da belli olacağı üzere, ihtiyat akçesi, “firmaların öngörülemeyen durumlara” karşı hazırlıklı olmak amacıyla ayırdıkları likiditedir 
• Ekonomik şartların ağırlaşması, büyümenin yavaşlaması, iç tüketimdeki cansız seyir ve dolayısı ile gerileyen vergi gelirleri, ister istemez bütçe üzerinde öngörülenden daha kötü bir tablonun gündemde olduğunu tüm açıklığı ile gösteriyor. Merkez Bankası’nın dönem karının Nisan’ı beklemeden Ocak’ta bütçeye aktarılması ardından, dün Reuters haberine göre, TCMB’nin karının %20’si olarak ayrılan yedek akçenin de bütçeye aktarılacağı haberini önemsiyoruz 
• Geride bıraktığımız hafta, kurun yeniden korkusuz bir şekilde yükselişine karşı, TCMB’nin rahatsızlık belirtisi göstererek üstü örtülü de olsa 150 baz puan faiz artışına gitmesi (fonlamayı haftalık vadeden gecelik vadeye alması) ve sistemden TL 7 milyar çekerek TL likiditesini azaltma hamlesi, Reuters’in dün geçtiği haber ile gölgelenmiş oldu. TCMB’nin kara gün akçesinin (40 milyar TL) sisteme enjekte edilecek olması (para basma ile eşdeğer olarak yorumlanabilir), ister istemez TL ve TL cinsi varlıklar üzerinde negatif bir etki doğurdu ve enflasyonla mücadelede konusundan kararlılığı sorgulattı 
• İletişime büyük önem verdiğini bildiğimiz TCMB’nin, Reuters’da dün çıkan bu habere karşı herhangi bir tepki vermemesi de ayrıca tartışılacak bir konu olarak ön plana çıkıyor 
• Haberin patlak vermesi ardından, Türkiye’nin yabancı nezdinde algısını yansıtan CDS primi, gün içerisinde 500 baz puan seviyesinin kıyısına kadar gelerek Eylül 2018’den bu yana en yüksek seviyeyi test etti (bakınız grafik) 
• TCMB’nin faiz ve likidite hamlesine ilaveten gece geç vakit operasyonları ile kamu bankalarının yine Reuters’e göre 4,5 milyar doları bulan döviz satışları ile geçen hafta 6,2460 seviyesinden dönen ve dün sabah 5,95’i test eden USD/TL kuru, sabah piyasa açılışı ardından dolu dizgin kuzeye ilerleyerek yeniden 6,13 seviyesine varan bir yükseliş kaydetti 
• TCMB’nin yedek akçesinin bütçeye devredilmesi ile ilgili planlanma yapıldığı yöndeki haber, sabah yükseliş eğiliminde olan USD/TL kuru üzerine öğle saatlerinde adeta benzin dökmüş oldu. Gün içinde %2 civarında değer kaybı ile gelişmekte olan ülke para birimleri arasında en çok değer kaybeden para birimi olan Türk Lirası ve elbette yükselen CDS primleri, ikincil piyasa faizlerini de etkiledi. 2 yıllık gösterge bileşik %25,65 seviyesine yükselirken, BIST100 endeksi bankacılık hisseleri önderliğinde %3’e yakın değer kaybetti 
• Borsa İstanbul, her ne kadar dolar bazında oldukça ucuzlasa da, majör bir hikayesi olmayan ve devamında her gün artan riskleri ile ön plana çıkan Türk mali piyasaları, haliyle rağbet görmemeye devam ediyor 
• Yurtdışı cephede ise ticaret savaşlarından gün geçmiyor ki yeni bir haber gelmesin. ABD Başkanı Trump, Çin’in ABD ile anlaşma yapmaması durumunda, çok ciddi zarar göreceğini açıklarken, Çin ise ABD’nin gümrük tarifesini %25’e yükseltmesine karşı misilleme yaparak tarifeleri yükseltti 
• Dün Bloomberg’te ve sonrasında da Reuters’de gördüğümüz İngilizce bir haber “Turkey is considering a U.S. request to delay the purchase of a Russian missile defense system into 2020, sources say” dikkatimizi çekti. Son günlerde, tıpkı 2018 yazında olduğu üzere, ABD ile yaşanabilecek diplomatik bir kriz öncesinde, Cuma gecesinden itibaren, söz konusu füzelerin alımına yönelik yeni haber akışları dikkat çekiyor 
• Her ne kadar Ankara cephesinden yalanlama gelse de, kapalı kapılar arkasında görüşme ve müzakerelerin devam ettiğini görüyoruz. Okuduğum kadarı ile, ABD S400 / F35 konusunda ortak çalışma grubu fikrini kabul etmezken, füze alımının 2020’ye ötelenmesi istemiş. Ankara’nın ise tutumunda ve duruşunda herhangi bir değişiklik görülmüyor 
• ABD borsalarının, ticaret görüşmelerinde kılıçların yeniden çekilmesi ile geceyi %2,5’e yakın düşüşle tamamlaması ardından yeni gün başlangıcında, Asya borsalarında da düşüş eğilimi hakim 
• Mali piyasalarında gündeminde bugün Türkiye’de sabah saatlerinde açıklanacak Sanayi Üretim verisi, yurtdışında ise Almanya TÜFE, ZEW eğilim anketi ve Euro Bölgesi sanayi üretimi takip edilebilir 
• USD/TRY kurundan 5,85 seviyesinden başlayan ve 6,25 seviyesine varan yükseliş ardından bir miktar geri çekilme görüyoruz. Aşağıda 5,94 seviyesini takip etmekle birlikte, kurun 6,25 seviyesini aşması, ilave ve sert bir yükseliş için zemin hazırlayacaktır 

Cari Açık
 
TCMB verilerine göre, cari işlemleri dengesi Mart ayında belirgin bir şekilde geriledi. Cari denge Mart ayında 589 milyon dolar açık verirken, yıllıklandırılmış açık rakamı 12,8 milyar dolar ile Aralık 2009’dan bu yana en düşük seviyesine geriledi. Enerji ve altın hariç cari denge Eylül ayından bu yana olduğu üzere 32 milyar dolar fazla verdi. Cari açığın düşük gerçekleşmesinde dış ticaret açığındaki daralmanın sürmesi ve hizmetler gelirleri rakamındaki artış etkili oldu.



Kaynak: TCMB


CDS

Türkiye’nin yabancı nezdinde riskini gösteren 5 yıllık CDS primi, dün gün içinde 500 psikolojik seviyesine yaklaşarak, Eylül 2018 krizinden bu yana en yüksek seviyeye yükseldi. CDS’in tırmanması, Türkiye riskinin arttığı manasına geliyor ve ister istemez TL ve TL cinsi yatırım araçları üzerinde baskı kuruyor.


 Kaynak: Reuters


Emre Değirmencioğlu (@emredegirmenci5)
Grup Müdürü • Group Manager
Hazine Bölümü • Treasury Department